Zwarte stenen

zwarte stenen.png

  • Black Stones

Twee Syrische ziekenhuismedewerkers, Rafeeq en Fakry, filmen gedurende twee jaar het leven in de belegerde binnenstad van Homs, precies voordat president Assad de stad heroverde. De beelden zijn hartverscheurend. Het ziekenhuis in het oude centrum verdient nauwelijks de naam ‘gebouw’, is deels kapotgeschoten – zoals alles kapotgeschoten is. De overgebleven verplegers en artsen bieden hulp aan de slachtoffers van de bombardementen en sluipschutters. In de belegerde stad wonen in die periode circa zevenduizend mensen, van wie tweeduizend overlijden. In Black Stones zien we een aantal van hen. Een meisje sterft op de ok-tafel, een binnengedragen oude man is beschoten terwijl hij ging bidden in de moskee.

Ondanks de misère, biedt de documentaire van Usama Ghanoum ook geestige en mooie scènes. Eén van de artsen verbouwt radijs en courgette in een hoekje. De jonge mannen (vrouwen komen eigenlijk niet in het verhaal voor) spotten met hun eigen situatie. Ze dollen in de sneeuw, prijzen Homs ironisch aan als ideale vakantiebestemming – en op het dak herstelt een vaatchirurg de satellietverbinding voor internet. ‘Een revolutie zonder media is niets waard’, immers.

Ondergronds

the cave

  • The Cave

Over dappere hulpverleners in tijden van oorlog, in het bijzonder in Syrië, zijn wel vaker documentaires verschenen. Maar wie denkt ‘dit verhaal ken ik al’, heeft de jonge kinderarts Amani nog niet ontmoet, die haar opleiding heeft onderbroken om de bevolking te helpen in Al Ghouta – een belegerde voorstad van Damascus. 30 jaar is ze, een geconcentreerd madonnagezicht onder haar hoofddoek, en plots de eerste vrouwelijke ziekenhuismanager van een ziekenhuis dat onder de grond ligt (vandaar: The Cave), waar de patiënten in tunnels liggen.

Russische oorlogsvliegtuigen werpen bommen af, mensen kunnen geen kant op. Er is een chronisch tekort aan medicijnen, en ondertussen betwijfelt de man van een patiënte of Amani en haar vrouwelijke collega’s wel capabel zijn – een vrouw hoort immers thuis te zitten.

Mooi zijn de momenten van smartphonecontact met ‘buiten’, zoals met Amani’s vader, die streng-liefdevol zijn dochter toespreekt: ‘Je was altijd al eigenwijs’, en per video haar tuintje thuis laat zien:‘De planten wachten op je.’

De Syrische regisseur Feras Feyyad kon door de belegering van Al Ghouta daar niet zelf filmen, en instrueerde drie cameramannen uit Damascus. Zij filmden – meestentijds ondergronds – vanaf 2016 tot maart 2018, totdat iedereen onvrijwillig moest vertrekken. Dokter Amani is één van de Syrische vluchtelingen die met een bootje naar Europa uitweken.

Als alles wat ooit was niet meer bestaat

  • Waar slapen de kinderen

De een mist zijn bed. De ander haar pop met donkere ogen. Een derde droomt terug naar de tijd waarin zijn kussen geen vijand was.

De oorlog in Syrië duurt al bijna vijf jaar en meer dan twee miljoen kinderen zijn op de vlucht de oorlog , binnen en buiten de landsgrenzen. Zij hebben hun vrienden, hun huizen en hun bedden achtergelaten. Een aantal van deze kinderen laat zien waar ze nu slapen, nu alles dat ooit was niet meer bestaat,

Magnus Wennman , winnaar van twee World Press Photo Awards en de viervoudige winnaar van de Zweedse Fotograaf van het Jaar Award maakte deze indrukwekkende fotoserie.