Monstertjes hebben ouders….

bully parants.png

  • Geluk komt van aandacht, ongeluk van verwaarlozen

Dit wordt geen leuke blog om te lezen. Althans, als u ook een van ‘afwezige’ ouders bent. Ouders die geen tijd meer hebben of maken om vanaf het prilste begin genoeg tijd met hun kinderen door te brengen. Als u zo’n terugtrekkende ouder bent, die wel de ‘lusten’, maar niet de ‘lasten’ wil van het hebben van kinderen. Zo’n vader of moeder die zich met alle energie op werk, carrière en het betalen van hypotheek, vakanties en spullen stort, en steeds minder in zijn of haar kinderen investeert. Met (een deel van hen) heb ik namelijk een stevig appeltje te schillen.

Schreeuwende, rond rennende kinderen in een restaurant en ouders die er lachend en vertederd naar te kijken. Kinderen die brutaal alles vragen wat ze willen weten en geen ouder die hen de mond snoert. Kinderen die alles willen hebben en het nog krijgen ook. Niets moet, alles mag, want dat is beter voor… ja, voor wie eigenlijk? Pedagogische weifelachtigheid en gemakzuchtige verwennerij hebben een generatie van onuitstaanbare prinsen en prinsesjes gebaard. Mirjam Schöttelndreier veegde in haar boek “Monsters van kinderen, draken van ouders” (1996) al eens de vloer aan met deze eigentijdse opvoedingsverdwazing. Vergeefs, zo lijkt het anno 2018. Het is tegenwoordig normaal om kinderen al in hun vroegste levensjaren in grote mate aan de zorg van anderen over te laten. Aan grootouders, gastouders, wisselende crècheleidsters en onderwijsgevenden.

Zo leerde mij deze week ook week een krantenbericht (AD). Volgens dat bericht moeten basisscholen in het speciaal onderwijs extra kleuterklassen openen om de toestroom van jonge kinderen met gedragsproblemen aan te kunnen. Volgens diezelfde scholen hebben niet per se die of meer kinderen aandoeningen, maar ontstaat het probleemgedrag met name door complexere thuissituaties: kinderen worden niet goed meer opgevoed.

U kent vast ook die verwende prinsjes en prinsesjes. Kindertjes die zich aan geen enkel gebod wat gelegen laten liggen. Of scholen die kinderen ’s ochtend of ’s middag ‘bijvoeren’ omdat ze thuis niet meer gezond eten.

De ‘losse’ nieuwtjes over deze ontwikkelingen roepen bij mij inmiddels niet allen medelijden of verbazing op. Ze leiden tot regelrechte irritatie. Simpelweg, omdat ze voor mij symbool staat voor een fundamenteel maatschappelijk probleem. Een probleem dat wij met onze jeugdhulp – hoe goed ook bedoeld – eerder dreigen te faciliteren, dan tegen te gaan.

Want laten wij eerlijk zijn: veel van die berichten over drukke, onbeschofte, ongezonde en ongelukkige kinderen hebben vaak te maken met de zich terugtrekkende of afwezige ouder. Ouders die geen tijd meer hebben of maken voor hun kinderen.

Dat is een harde constatering. Ik weet het. Maar het wordt ook tijd dat wij dat weer durven te zeggen. Niet, omdat het moedig is, maar omdat de rechten van onze kinderen daarom vragen!. Ik weet en begrijp dat het vandaag de dag lastig is om dit onderwerp te bespreken. Als ouders dit als aanval opvatten, dan zij het zo. Ik ga er dan vanuit dat zij de door mij aangereikte schoen passen. Mij gaat het maar om één ding: het belang van het kind. Ik wil iedereen aansporen n aanspreken dat belang nu eens als vertrekpunt te nemen.

Wat ik – helaas – te vaak en toenemend zie, is dat ouders de focus op zichzelf leggen en de kinderen ‘erbij’ doen. De leuke dingen, ja die horen bij hen. Maar de opvoeding? Dat is iets wat ze steeds meer zien als de taak van een ander. Met als resultaat dat ouders ’s avonds of in het weekeinde hun kinderen droppen bij een sportclub, zodat zij zelf ‘rustig’ boodschappen kunnen doen. Of ouders die hun kinderen uren met de tablet of computer laten spelen, omdat zij er dan in ieder geval geen last van hebben en hun eigen ding kunnen doen. Tijd voor je kind is niet meer logisch of vanzelfsprekend. Sterker nog, wij noemen het ‘qualitytime’.

Die verfoeilijke ouderlijke afwezigheid leidt tot een onleefbare samenleving met een onopgevoede generatie. En dan gaat het niet alleen om egoïstische en brutale kinderen, maar ook om stille binnenvetters. Het gebrek aan ouderlijke aandacht kweekt kinderen die permanent negatieve aandacht vragen, maar ook kinderen die fundamenteel onzeker in het leven staan. Kinderen zijn vaak een hele goede spiegel van ons functioneren als ouder. Schreeuwen ze, zijn ze gestrest, gedragen ze zich egoïstisch? Dan hebben ze het hoogstwaarschijnlijk van ons. Wat wij als ouders voorleven, dat doen zij na.

Daarom is mijn pleidooi: Laten wij onze kinderen weer op de eerste plaats zetten, en ons vanaf de wieg weer over hen ontfermen.  Daar, en door ons wordt een basis gelegd voor het gevoel van veiligheid en geborgenheid. Dáár leert een kind cruciale dingen als eten, spelen, zich sociaal gedragen.

En wij, overheid en hulpverleners, moeten stoppen met het faciliteren van de onwillige ouders.  Wij moeten vaders en moeders weer durven aanspreken op hun eigen opvoedingsverantwoordelijkheid. Want kinderen hebben is superleuk, geweldig, gezellig. Maar…je kunt als ouders alleen een kinderen wensen en opvoeden als je daar zelf voor de volle 100% achter staat. Want laten we eerlijk zijn. Een kind krijgen en opvoeden is een hele verantwoordelijkheid. En jij, als ouder, jij blijft altijd eindverantwoordelijke als ouder. Kies daar dus ook voor.

Laten wij die draken van ouders een halt toeroepen. Ouders die te aarzelend en gemakzuchtig om zich als ouder te gedragen, te tolerant en daardoor onmachtig. Ouders die weigeren echt volwassen te worden. Ouders die zo nodig tijd voor zichzelf willen hebben, niet geclaimd willen worden, en niet kunnen wachten tot hun kinderen groot zijn.

Dat heeft niks met ouderwets denken te maken. Het heeft te maken met de constatering dat ouders tegenwoordig wel kinderen willen, maar er nauwelijks tijd voor willen maken. En dat kan niet. Een kind is geen ding dat je af en toe tevoorschijn haalt en weer wegstopt als het niet goed uitkomt. Het is geen speeltje of statussymbool. Een kind verdient aandacht, liefde, tijd. Daar gaat het mij om. Om de basale rechten van een kind dat er zijn mag en niet vraagt om een vorm van gesubsidieerde opvang in een instituut dat – met de beste bedoelingen – juist de kinderverwaarlozing mogelijk maakt. Laten we daarin weer eens investeren. In elkaar en in onze kinderen. Daar wordt iedereen beter van.

De eerste stap? Begin eens klein. Door bijvoorbeeld ’s ochtends rustig met je kinderen aan tafel te ontbijten en te praten. Zet die wekker eerder, en doe het, elke dag. Of lees je kinderen eens zelf voor, in plaats van ze ‘met de tablet’ te laten inslapen. Zo geven wij onze kinderen aandacht en liefde mee, is plaats van een dossier van een kinderopvangorganisatie.

  • De auteur, Peter Paul J. Doodkorte, is als senior-adviseur verbonden aan Vondel & Nassau, een landelijk werkend adviesbureau voor sociaal domein en overheden.

 

 

 

 

Advertenties

Verkeerde aandacht

baard.png

  • De baard

Een leerling van een wijze meester had een eerbiedwekkende baard, waarop hij zeer trots was.

Een groot deel van zijn tijd bracht hij door in overpeinzing en beoefening van die dingen die het groeien van de wijsheid bevorderen, maar hij schonk ook een behoorlijk deel van zijn aandacht aan zijn baard die hij als een teken van grote waardigheid beschouwde.

Op een dag vroeg hij zijn meester: “Meester, kunt u mij zeggen waarom ik tot nu toe nog geen teken van spirituele vooruitgang ervaren heb? “

De meester antwoordde: “Je gedachten zijn te vaak bij je baard! “

De leerling was teleurgesteld en hij begon zijn baard haar voor haar uit te trekken, en bij elk haar dat hij had losgerukt van zijn gezicht verweet hij zich het feit dat hij zoveel aandacht had besteed aan zijn baard, tenslotte was een baard ook maar een vergankelijk iets.

Maar de tekenen van spiritueel ontwaken kwamen niet.

Weer vroeg hij zijn meester: “Meester, ik ervaar nog steeds geen enkele spirituele vooruitgang.”

Toen zei de meester: “Vroeger schonk je te veel aandacht aan de eerbiedwekkende schoonheid van je baard, maar nu, bij het uittrekken van je haren, wijd je nog meer gedachten aan je baard!”

 

Een meisje van negentig

blanche

  • Geluk komt van aandacht

In het geriatrisch ziekenhuis is het stil; totdat de beroemde choreograaf Thierry Thieû Niang het gebouw binnenkomt. Muziek vult de lege gangen en met dansworkshops wekt hij de Alzheimerpatiënten tot leven. Hij danst niet alleen vóór de ouderen, hij danst mét ze: op de tonen van oude Franse volksmuziek tilt hij ze in zijn armen, cirkelt rond en zwiert alsof er geen lichamelijke beperkingen zijn. Niang neemt ze mee naar lang vervlogen herinneringen en brengt ze naar hun dromen, verlangens, pijn en verdriet.

Dankzij de muziek en de voor hen ongebruikelijke bewegingen, leven veel patiënten op, niet alleen fysiek, maar ook mentaal.

Een van hen is de 92-jarige Blanche Moreau. De intimiteit van het dansen en de geladenheid van de muziek maken liefdesgevoelens in haar wakker.

In een ontroerende film zien we hoe dans oude zielen tot leven brengt. De warme interesse en liefdevolle aanpak van Niang, en de overgave van Blanche en andere bewoners, maken duidelijk dat liefde geen grenzen kent.

Geluk komt van aandacht

de tekening.png

  • De tekening is een aangrijpend familiedrama

Lodewijk (Roel Bruijn) is sinds de dood van zijn vrouw een doorgeslagen workaholic geworden en heeft totaal geen aandacht meer voor zijn zoon Tim. Tim (Robbie Ruijfrok) besluit om de confrontatie aan te gaan en probeert op een provocerende manier tot zijn vader door te dringen.

 

Neem de tijd en hou vol waarmee je begonnen bent

slow

  • Het goede groeit beter in langzamer tempo

Alles moet tegenwoordig snel en rap. In deze samenleving draait alles om snel scoren. Als dat niet direct lukt, is de conclusie snel getrokken. Wij jagen elkaar na en op. Veel, heel veel. En snel, heel snel. Omdat ‘heel snel’ niet snel genoeg is! Wij leven in een “deflatoir tijdsgewricht”, waarbij tijd vandaag meer waard is dan gisteren en morgen meer waard is dan vandaag. Alles moet sneller, alles moet multitasking. Speeddates waren vroeger 3 minuten, nu 30 seconden, in de toekomst wellicht 3 seconden.

Alles moet snel, snel, snel. Ook in de omgang met elkaar; en in de zorg. De mens, cliënt of patiënt moet zich daarnaar voegen. Met efficiëntie, rendement en doelmatigheid als sleutelwoorden. Met ‘de markt’ als gesel laten wij dienstverleners ons hierin vaak meevoeren. Niet zelden ten koste van de idealen die wij hadden op het moment dat we voor een beroep in de zorg koos. Bij dat alles dreigen wij de mensen uit het oog te verliezen en het gevoel voor detail kwijt te raken. In de zorg reppen wij zelden nog over details die juist wel belangrijk zijn voor de mensen om wie het gaat. Wij her- en erkennen het, maar rennen ondertussen lustig voort. Met alle nadelige en kostbare gevolgen van dien.

In een wereld van tijdschema’s, protocollen, controles en registraties raken mensen en familieleden – net zo goed als de dienstverleners zelf – gefrustreerd. De strak geregisseerde context laat geen ruimte voor contact, ondersteuning of zorg op maat. Elementen die juist recht doen aan de beleving van mensen en hun behoeften. De zucht naar efficiency heeft ons op een dwaalspoor gezet. Met verspilling en ineffectiviteit als gevolg.

Dat is ook de boodschap van twaalf huishoudhulpen uit Apeldoorn, die het heft in eigen hand nemen. Ze hebben een thuiszorgcoöperatie opgericht. De initiatiefneemsters werkten allemaal jarenlang voor een grote thuiszorgorganisatie, totdat ze plots op straat stonden. Als gevolg van de ratrace rond prijs en prestatie. Dat is nu verleden tijd, want vanaf 1 juni beginnen deze vrouwen en hun collega’s voor zichzelf.

Dit initiatief staat niet op zichzelf. Het is – gelukkig, en anders dan de media ons willen doen geloven – ook niet het eerste initiatief in zijn soort.

Een dag voor kerst 2014 meldden zich bij mij een aantal huishoudhulpen die op straat kwamen te staan door het faillissement van hun werkgever (Thebe thuishulp). Zij wilden en hun cliënten niet in de steek laten, maar ook niet opnieuw medewerker worden van een volgende zorgfabriek. Daarom wilden zij als collectief samenwerkende zzp-ers een leveringsovereenkomst met de gemeente sluiten. Zij boden een mini-bedrijfje zonder managers aan. Een team van gepassioneerde mensen die naar eigen inzicht de ondersteuning zo goed mogelijk afstemmen op de wensen van de mensen.

Ik was destijds teamleider BIJEEN (sociaal team gemeente Heusden) en vanuit die rol ook mede verantwoordelijk voor de contractering van aanbieders. Ik werd gegrepen door de mens gedreven passie van de betrokken dames. Er werd een weg gezocht en – met bestuurlijke medewerking – gevonden. Op 12 Januari 2015 heeft Joris van den Besselaar – die het collectief “Wij doen veel” vertegenwoordigde – in aanwezigheid van de wethouders Margo Mulder en Wim van Engeland de Raamovereenkomst voor levering van thuiszorg getekend.

Als een rode draad door dit soort van initiatieven loopt de behoefte aan zelfregie, aandacht en vertraging. Want, zeggen deze professionals, werken met en voor mensen is niet een kwestie van ‘je kunstje’ komen uitvoeren. Het vraagt de bereidheid het gesprek aan te gaan en te blijven doorvragen tot je die ander goed hebben leren kennen en de situatie goed begrijpt. Dat is alleen mogelijk als je je hele persoonlijkheid en alles wat binnen je vermogen ligt, durft in te zetten. Dat vraagt aandacht hebben en tijd nemen voor de dingen die het leven waard maken: echte aandacht en de kwaliteit van tijd in het contact met, de ondersteuning en de zorg voor mensen. Wanneer wij daarvoor de tijd nemen, ontstaat er echte verbinding en compassie.

Het traditionele management van sturen op regels, procedures, beleid en cijfers heeft ons niet alleen opgezadeld met een immense hoeveelheid aan administratieve taken en lasten. De giftige mix van poen, prestige, regelzucht en systeemdrift heeft ons ook het plezier, de menselijke maat en de eigen kracht ontnomen. Vertraging loont niet alleen, het is ook genieten. Even, al is het maar heel kort, stilstaan bij wat je aan het doen bent.

Vertragen is ook de filosofie van de Slow-beweging. Slow is alle dingen in het daarvoor geschikte tempo doen. En dat is niet altijd een langzaam tempo, dat kan ook héél snel zijn. Als je er maar de tijd voor neemt die het vraagt. Slow is een combinatie van la dolce vita met het dynamische van email, msn, sms, mms, gps, usb, wap, imap en mp3. Slow, kortom is helemaal van deze tijd.

In een tijd van maatschappelijke en economische transitie, waarbij (streven naar) duurzaamheid centraal staat, is business as usual geen optie. Het vraagt om het overdenken van de basis van ons zijn en daarmee onze economie. Het antwoord ligt in nieuwe transactiemodellen. Die het ons mogelijk maken ons anders tot elkaar te gaan verhouden. Wanneer wij de sociale waarde van mensen en hun mogelijkheden als vertrekpunt nemen, wordt zij van economische last tot economische waarde. Juist nu de overheid zich terugtrekt, de financiële middelen opdrogen is dat nodig: werken aan wederkerige waardecreatie. Laten wij daarom Douwe Bob – die vorige week met zijn gezongen hartenkreet “Slowdown’’ de elfde plek veroverde bij het Eurovisiesongfestival – alsnog tot winnaar maken. Gewoon, omdat het goede beter groeit in langzamer tempo.

De kracht van aandacht

the present.png

  • Ik weet niet wat er in de doos zit, maar ik hou er (niet) van

The Present is een korte animatiefilm die inmiddels al twintig internationale filmprijzen en nominaties op z’n naam heeft staan en nu ook in rap tempo het internet verovert. De film is een project van studenten van de filmacademie Bader-Württemberg in het Duitse Ludwigsburg en wordt door de makers omschreven als ‘een liefdesverklaring aan het leven’.

In de film zien we een puber die niet van de bank af te slaan lijkt en alleen oog heeft voor zijn games. Van zijn moeder krijgt hij een mysterieus cadeau. Aanvankelijk wil hij er niets van weten, maar dan… Enfin, voor tientallen prijzen genomineerd. En terecht. Kijk zelf maar eens….