Omstanders

  • Autobiografie van een buurt

de omstanders

Een zonnige jeugd in een hechte ingenieursbuurt, dertig jaar carrière en een harmonieus gezinsleven: Rinie heeft haar leven en dat van haar naasten stevig onder controle. Tot een achteropaanrijding en verlies van huwelijk en werk roet in het eten gooien. Een nachtmerrie verdringt de zon uit de mooie jeugdherinneringen. Dan valt een envelop op de deurmat met de uitnodiging voor een buurtreünie.

Als vrolijke verhalen over hutten bouwen, bomen klimmen en fikkie stoken over elkaar heen buitelen, legt Rinie een vraag in de schaal met borrelhapjes: ‘Alle soorten kindermishandeling kwamen voor in mijn gezin. Waarom kon ik bij niemand terecht?’

Ze blijkt niet de enige en wordt op pad gestuurd om een boek te schrijven over de buurt. Ze interviewt vijftig bewoners en betrokkenen: daders, slachtoffers en omstanders, en vindt vele antwoorden op haar vraag. Lang verborgen geheimen achter ieders voordeur leggen gaandeweg de hare bloot.

Ze beschrijft hoe de kinderen overleefden – hoewel niet allemaal. Ze legt verbanden met de jeugdtrauma’s van de ouders, de in zichzelf gekeerde periode van wederopbouw en de explosie van de jaren zestig. Ten slotte ontdekt ze hoe omstanders die horen en zien, maar toch zwijgen, kindermishandeling in stand houden.

Geen dekmantel zonder omstanders.

Advertenties

De achtste dag

achtste dag

  • De ergste nachtmerrie: je eigen kind overleven!

Het is de ergste nachtmerrie: je eigen kind overleven. Als je kind ook nog eens zwaar gehandicapt is en geheel van jou afhankelijk, dan komt er een tweede nachtmerrie bij: dat je kind jóú overleeft.

In De achtste dag van Annemarie Haverkamp (1975) wordt deze nachtmerrie werkelijkheid voor Egbert, timmerman en vader van Adam. Na het overlijden van zijn vrouw draagt hij alleen de zorg voor hun lichamelijk en verstandelijk gehandicapte kind. Zijn doodvonnis, ongeneeslijke longkanker, maakt de situatie gecompliceerd. Vooral ook omdat hij zijn vrouw op haar sterfbed heeft beloofd hun zoon Adam nooit alleen te laten. Een dilemma met enkel zwarte keuzes. Nadat een eerste plan mislukt geeft Egbert zichzelf zeven dagen – de tijd die hij nodig heeft om een trap te bouwen voor een klant – om te beslissen over Adams lot.

De achtste dag is een verhaal over de diepgewortelde liefde van een vader voor zijn vrouw en zoon en over de vanzelfsprekendheid waarmee hij inspeelt op de onuitgesproken behoeften en wensen van zijn gehandicapte zoon, die (alleen) hij door en door kent. Dat een kind met een zware handicap ongelukkig zou zijn blijkt een grote misvatting. Annemarie Haverkamp schreef met De achtste dag haar eerste, en geslaagde, roman: een aangrijpend verhaal.

De achtste dag, Annemarie Haverkamp, Lebowski, 160 blz., 19,99 euro.

Anders aangenaamd

nieuwe namen

  • Nieuwe namen

Nieuwe namen bundelt levensverhalen van een in de maatschappij en media doorgaans ‘sterk onderbelichte groep’: transgender senioren. Transvrouwen, transmannen, transseksuelen, travestieten en crossdressers vertellen over de weg naar hun naamsverandering, waar vaak jaren van twijfel, strijd, onzekerheid maar ‘een diep-van-binnen-toch-zeker-weten’ aan vooraf gingen.

De ouderen zijn openhartig over de worsteling met hun identiteit, de reacties uit hun omgeving, de stigma’s en niet zelden de strijd met religie. ‘Misschien mogen we wel zeggen dat we een verrassing van God zijn, maar helaas voor de meeste mensen niet bepaald een heel welkome verrassing.’ De niet altijd even vlot lopende ervaringen met artsen en medische trajecten komen ook voorbij. ‘De manier waarop er met rode en groene lichten gezwaaid wordt om te bepalen hoe jij mag leven, ongelooflijk vind ik dat.’

De verhalen laten zien dat er ondanks veel vooruitgang nog ruimte is voor verbetering. Dit informatieve boek is een respectvolle stap in die richting.

Nieuwe namen, Eveline van de Putte, Uitgeverij de Brouwerij, 272 blz., 25 euro.

Kinderen op de ic

amalia

  • Noem mij maar Amalia

Noem mij maar Amalia is een bundeling van 58 miniaturen die medewerker Cor van der Wijk in de loop van achttien jaar heeft opgetekend over kinderen op de intensive care van het Emma Kinderziekenhuis in Amsterdam.

Hij geeft de vaak doodzieke kinderen vrij letterlijk een stem (ook als ze te jong zijn om een stem te hebben); ze vertellen over hun lotgevallen vanuit de ik-persoon. Samen met de tekeningen van Ruud van der Duin levert dat een liefdevol, bijzonder boekje op.

Noem mij maar Amalia, Cor van der Wijk, PixelPerfectPublications, 72 blz., 10 euro.

Zie ook noemmijmaaramalia.nl

Goede buren

goede buren.png

  • Eenzaamheid

Toen de Rotterdamse Bep de Bruin na tien jaar dood in haar woning werd gevonden door bouwvakkers, was de stad in shock. Niemand had haar gemist. Hoe kon dit gebeuren? Ada (59) en haar nuchtere overbuurvrouw Wilma (70) besluiten vrijwilligers te worden voor het gemeentelijke antwoord: een campagne tegen eenzaamheid.

Met haar documentaire Goede Buren doet Stella van Voorst van Beest verslag van hun inspanningen en van het dagelijks leven dat mensen lijden die als eenzaam worden bestempeld.

Eenzaamheid, Manfred Spitzer, AtlasContact, 293 blz., 22,99 euro.

Hoe belangrijk deze bestrijding van eenzaamheid is, laat neuroloog Manfred Spitzer zien in diens voortreffelijke boek Eenzaamheid, een goedgeschreven en goed gedocumenteerde afbakening en maatschappelijke situering van het verschijnsel en vooral van de medische en psychische gevolgen ervan. Want dat eenzaamheid ziek maakt, staat vast.

Evenmens

naaste

  • Wie is mijn naaste?

Bijna achteloos gaan wij een landsgrens over terwijl er grote groepen zijn die weg willen maar niet kunnen, of hun leven ervoor op het spel moeten zetten. Rosita Steenbeek maakte het lot van vluchtelingen en migranten van heel dichtbij mee. Op Lampedusa, Sicilië en in Libanon hoort zij de intense verhalen van de vluchtelingen én de hulpverleners, en deelt hun leven op de meest schrijnende maar ook mooie momenten.

In een opvanghuis op Sicilië voor alleen reizende minderjarige asielzoekers. Met vrouwen uit Aleppo in een tent in een vluchtelingenkamp op een paar kilometer van de Syrische grens. Met hulpverleners in Libanon die de onmenselijke keuze moeten maken wie wel en wie niet mee mogen met een humanitaire corridor naar Italië.

Op al deze en nog veel meer plekken vol verdriet raakt Rosita Steenbeek aan de levens van mensen die op hun sterkst en tegelijk kwetsbaarst zijn. En alle betrokkenen worden ieder voor zich geconfronteerd met de fundamentele vraag: wie is mijn naaste?

Na de hersenbloeding

rinkeldekink.jpg

  • Rinkeldekink, Martine Bijl, Atlas Contact, 128 blz., 14,99 euro.

Martine Bijl kreeg in september 2015 een hersenbloeding en heeft na langdurige revalidatie over haar ervaringen als patiënt een boek geschreven: Rinkeldekink.

Zelden is er zo scherp, met zoveel gevoel voor humor ook, en zonder larmoyant te worden, geschreven (haar taalvermogen bleef intact) over hoe het is als iemand anders (ze noemt hem E.T.) in je brein is gekropen. ‘Alles wordt dubbel zo erg na een hersenbloeding. Ook je eigen afwijkingen. Ik wil mooi op tempo spreken tegen mensen die me allervriendelijkst aankijken. Maar ook weer niet te vriendelijk, dan ben ik weer zielig. Het is nooit goed.’ En dan volgt er sluipenderwijs ook nog een depressie.