Zwarte stenen

zwarte stenen.png

  • Black Stones

Twee Syrische ziekenhuismedewerkers, Rafeeq en Fakry, filmen gedurende twee jaar het leven in de belegerde binnenstad van Homs, precies voordat president Assad de stad heroverde. De beelden zijn hartverscheurend. Het ziekenhuis in het oude centrum verdient nauwelijks de naam ‘gebouw’, is deels kapotgeschoten – zoals alles kapotgeschoten is. De overgebleven verplegers en artsen bieden hulp aan de slachtoffers van de bombardementen en sluipschutters. In de belegerde stad wonen in die periode circa zevenduizend mensen, van wie tweeduizend overlijden. In Black Stones zien we een aantal van hen. Een meisje sterft op de ok-tafel, een binnengedragen oude man is beschoten terwijl hij ging bidden in de moskee.

Ondanks de misère, biedt de documentaire van Usama Ghanoum ook geestige en mooie scènes. Eén van de artsen verbouwt radijs en courgette in een hoekje. De jonge mannen (vrouwen komen eigenlijk niet in het verhaal voor) spotten met hun eigen situatie. Ze dollen in de sneeuw, prijzen Homs ironisch aan als ideale vakantiebestemming – en op het dak herstelt een vaatchirurg de satellietverbinding voor internet. ‘Een revolutie zonder media is niets waard’, immers.

Ondergronds

the cave

  • The Cave

Over dappere hulpverleners in tijden van oorlog, in het bijzonder in Syrië, zijn wel vaker documentaires verschenen. Maar wie denkt ‘dit verhaal ken ik al’, heeft de jonge kinderarts Amani nog niet ontmoet, die haar opleiding heeft onderbroken om de bevolking te helpen in Al Ghouta – een belegerde voorstad van Damascus. 30 jaar is ze, een geconcentreerd madonnagezicht onder haar hoofddoek, en plots de eerste vrouwelijke ziekenhuismanager van een ziekenhuis dat onder de grond ligt (vandaar: The Cave), waar de patiënten in tunnels liggen.

Russische oorlogsvliegtuigen werpen bommen af, mensen kunnen geen kant op. Er is een chronisch tekort aan medicijnen, en ondertussen betwijfelt de man van een patiënte of Amani en haar vrouwelijke collega’s wel capabel zijn – een vrouw hoort immers thuis te zitten.

Mooi zijn de momenten van smartphonecontact met ‘buiten’, zoals met Amani’s vader, die streng-liefdevol zijn dochter toespreekt: ‘Je was altijd al eigenwijs’, en per video haar tuintje thuis laat zien:‘De planten wachten op je.’

De Syrische regisseur Feras Feyyad kon door de belegering van Al Ghouta daar niet zelf filmen, en instrueerde drie cameramannen uit Damascus. Zij filmden – meestentijds ondergronds – vanaf 2016 tot maart 2018, totdat iedereen onvrijwillig moest vertrekken. Dokter Amani is één van de Syrische vluchtelingen die met een bootje naar Europa uitweken.

Onthouding

celibaat.png

  • Celibaat

In de documentaire Celibaat maakt regisseur Daan Jongbloed het taboe rondom de seksuele onthouding binnen het Sint Agatha voorzichtig bespreekbaar.

De Kruisheren van Sint Agatha kozen op jonge leeftijd voor een celibatair leven in het klooster. In deze kleine gemeenschap wordt nauwelijks gesproken over hun seksuele onthouding en de afwezigheid van een liefdesrelatie. In verstilde observaties en intieme interviews over verlangens, worstelingen, twijfels en eenzaamheid, schetst de documentaire een kwetsbaar en eerlijk beeld van mannen die voor een celibatair leven kozen.

Drie gelijke vreemdelingen

strangers.png

  • Three Identical Strangers

Het is een bizarre geschiedenis: Bobby, Eddy en David worden in 1961 geboren als identieke drieling, maar worden na een paar maanden al gescheiden en door drie behoorlijk verschillende families geadopteerd. Van elkaars bestaan hebben ze geen notie. Door een stom toeval vinden ze elkaar als ze 19 jaar zijn. Dat maakt ze tot een mediasensatie: ze gaan van talkshow naar talkshow, zetten begin jaren tachtig de bloemetjes buiten in New York en starten daar gezamenlijk een restaurant.

Nadat deze geschiedenis nogal blijmoedig en opgetogen uit de doeken is gedaan, onthult filmmaker Tim Wardle in zijn vlot vertelde documentaire Three Identical Strangers dat achter hun scheiding een duister geheim schuilgaat.

De drieling blijkt deel uit te maken van een obscuur psychiatrisch experiment. Je denkt onmiddellijk dat het is opgezet om zicht te krijgen op het aloude vraagstuk van nature versus nurture. Maar waarschijnlijker nog is het dat de genius op de achtergrond antwoord wilde op de vraag in hoeverre geestesstoornissen erfelijk zijn. Dan is nog niet alles verteld, want opnieuw neemt de film een wrange, dramatische wending.

Three Identical Strangers toont dat het echte leven vaak net zo ongeloofwaardig kan zijn als fictie. De drie broers vertellen hun eigen verhaal vol emotie. Tim Wardle benaderde naasten, geliefden en bekenden om mee te werken aan het project en creëert zo een waarheidsgetrouw beeld van het leven van drie vreemden.

FNS – ‘software’ probleem in de hersenen

FNS.png

  • Functionele neurologische stoornis

Als mensen computers zouden zijn, zou het probleem bij functionele symptomen te vergelijken zijn met een software probleem. Er is niets mis met de bedrading of de chips in de computer – de hardware is in orde – maar de werking is aangetast. Als een computer een software probleem heeft, loopt de computer vast of werkt heel langzaam. Het zou niet helpen de computer open te maken en de componenten te bekijken. U zou niets zien als u een scan van de computer zou maken. Wat wel een oplossing zou zijn, is de computer opnieuw programmeren.

Jaarlijks krijgen in Nederland rond de 1350 patiënten de diagnose functionele neurologische stoornis (FNS). De Stichting FNS heeft nu een film gemaakt voor artsen en medisch personeel waarin patiënten aan het woord komen over hoe ze hulp zochten in de medische wereld.

Wat is Functionele Neurologische Stoornis (FNS) ?

In de volgende video wordt ingegaan op wat FNS is. Patiënten komen aan het woord en geven aan hoe ze hulp zochten in de medische wereld en wat ze doen om het mogelijk te overwinnen. De neurologen Rien Vermeulen (AMC) en Jon Stone uit Edinburgh, geven uitleg over de aandoening. Ook een psychiater en een fysiotherapeut komen aan het woord.

De video is vooral bedoeld voor huisartsen en medisch personeel maar natuurlijk ook voor FNS patiënten.

  • Deze video is geheel gesponsord door Spohr Innovations en wij danken Pieter en Marianne Spohr hiervoor. Ook veel dank aan ITZiT BV voor de productie van deze video.

Alleen met jou!

niet meer zonder jou.png

  • Niet meer zonder jou

Een vrijgevochten Nederlands-Turkse vrouw zoekt de confrontatie met haar moeder, een traditionele moslima.

Uitgangspunt voor deze bewogen en ontroerende documentaire is de voorstelling Niet meer zonder jou, waarin een vrijgevochten Nederlands-Turkse vrouw de confrontatie zoekt met haar moeder, een traditionele moslima. Actrice Nazmiye Oral en haar moeder Havva vierden er over de hele wereld triomfen mee; duizenden mensen bezochten de voorstelling.

Maar niet de directe familie. Havva wilde niet dat zij wisten waar zij allemaal mee bezig was. Nadat zoon Mehmet toestemming heeft gegeven gaat ze door de knieën: Niet meer zonder jou wordt bij haar thuis opgevoerd. Een gebeurtenis die alle verhoudingen op scherp stelt.

Ruim twee jaar speelde Nazmiye met haar moeder Niet meer zonder jou in buurthuizen en in theaters van Amsterdam tot aan New York. ‘Mijn strenggelovige moeder wilde overal spelen, behalve in Hengelo. Voor mij is ze meegegaan naar mijn territorium – het theater – als het ultieme liefdesoffer. Ik wilde het stuk ook spelen waar het allemaal begon – in haar territorium – Hengelo. In het bijzijn van mijn familie.

We zijn in de kleine huiskamer van Havva’s flat in Hengelo. Op de bank, met gespannen gezichten, zitten de twee broers, zus, tante en dochters van Nazmiye. Ertegenover zit zijzelf met haar moeder Havva. In deze intieme setting spelen ze Niet meer zonder jou, de openhartige dialoog over religie, familie, seksualiteit, tradities, normen en waarden.

Onderwerpen waarover vroeger nooit werd gesproken. Het levert veel emotionele reacties op vanaf de bank. Er is woede, frustratie, ontroering, liefde, verwijt. De ongefilterde kennismaking met het verhaal van Nazmiye zorgt voor onbegrip en vervreemding, maar ook voor herkenning en erkenning. Integratie op de vierkante meter.

Niet meer zonder jou (klik voor documentaire)

Nazmiye Oral (Hengelo, 1969) is een Turks-Nederlandse schrijfster en actrice. Ze speelde o.a. in de theatervoorstelling Gesluierde Monologen, waar ze theatermaakster Adelheid Roosen ontmoette. Gezamenlijk ontwikkelden ze Niet meer zonder jou. De voorstelling, die bij het Holland Festival 2015 in première ging, was een groot succes in binnen- en buitenland en kreeg louter positieve recensies. VN: ‘Dit is een historisch moment,’ de Volkskrant: ‘Een moedig schouwspel,’ NRC: ‘Publiek en spelers zijn vanaf het begin tot tranen geroerd.’

 

Mijke de Jong (Rotterdam, 1959) is een Nederlandse filmregisseuse en scenarioschrijfster. Ze regisseerde eigenzinnige speelfilms als Joy, Bluebird, Tussenstand en In krakende welstand, bekroond in binnen- en buitenland. Voor Joy ontving ze een Gouden Kalf. Voor de Human-serie Duivelse Dilemma’s maakte ze Geloven.

Utøya herbeleefd

utoya.png

  • Utøya 22. Juli

Op 22 juli 2011 laat een zwaarbewapende rechtsextremist een bom afgaan in het centrum van Oslo. Op het eiland Utøya vindt op dat moment een zomerkamp voor jongeren plaats.

Geschokt door het nieuws uit de hoofdstad stellen de jongeren hun familie thuis gerust dat ze ver van het incident vandaan en veilig zijn. De 19-jarige Kaja maakt ruzie met haar zusje Emilie omdat zij geen zin heeft om naar een barbecue te gaan. En dus gaat Kaja alleen. Dan zijn er ineens schoten te horen. Er is geren en geschreeuw, en de jongeren doen er alles aan om zich te verschuilen. Ze zorgen voor elkaar terwijl ze proberen uit te vinden wie de aanval heeft geopend en hoe ze kunnen ontkomen. Daarnaast moet en zal Kaja haar zusje weer vinden.

Regisseur Erik Poppe vertelt met Utøya 22. Juli het gruwelijke waargebeurde verhaal van de aanslag van Anders Breivik, waarbij hij 69 jongeren doodschoot en er nog eens 200 verwondde. Geholpen door slachtoffers gaat Poppe voor een akelig realistisch beeld, dat in één take is opgenomen. Het moment van de aanslag in de film duurt 72 minuten, net zolang als in het echt, en bevat het exacte aantal schoten. We zien de jongeren op het eiland vaak vanuit hun persoonlijk perspectief. Daarmee wil Erik Poppe de focus leggen op de slachtoffers in plaats van de dader. Tijdens de Noorse première waren er gemixte reacties op de film, die 7 jaar na de aanslag is gemaakt. Sommigen vinden het goed voor de verwerking, anderen vinden het te vroeg.