De zwijgende klas

klassenzimmer

  • Das schweigende Klassenzimmer

De Oost-Duitse scholieren Theo en Kurt zien in een bioscoop in West-Berlijn schokkende beelden over de Hongaarse opstand in Boedapest. Uit solidariteit met de gevallen slachtoffers willen ze een gebaar maken; samen met de hele klas houden ze tijdens een les een minuut stilte.

De schooldirecteur doet het gebaar af als een onschuldige puberdaad. Maar als het ter ore komt van het Ministerie van Onderwijs, beoordeelt de minister het als een contrarevolutionaire actie en eist dat de organisator binnen een week bekend wordt gemaakt. De klas blijft echter solidair met elkaar, wat verstrekkende gevolgen heeft voor hun verdere leven heeft.

Das schweigende Klassenzimmer is een boeiend en moedig hoofdstuk uit de Koude Oorlog, gebaseerd op de persoonlijke ervaringen en het indrukwekkende gelijknamige boek van Dietrich Garstka, een van de 19 scholieren die door een simpel gebaar de gehele staat op zijn dak kreeg. De bekroonde regisseur en scriptschrijver Lars Kraume (winnaar German Film Award in 2016 voor de politieke thriller The People vs. Fritz Bauer) verzamelde een indrukwekkende cast bestaande uit een aantal veelbelovende opkomende en gerenommeerde jonge acteurs, waaronder Jonas Dassler, Michael del Coco, Lena Klenke en Sina Ebdell. De film kreeg zijn wereldpremière op het Filmfestival Berlijn in het Gala-programma. In 2008 verscheen de Nederlandse vertaling van het boek onder de titel ‘De zwijgende klas’.

Advertenties

Na de hersenbloeding

rinkeldekink.jpg

  • Rinkeldekink, Martine Bijl, Atlas Contact, 128 blz., 14,99 euro.

Martine Bijl kreeg in september 2015 een hersenbloeding en heeft na langdurige revalidatie over haar ervaringen als patiënt een boek geschreven: Rinkeldekink.

Zelden is er zo scherp, met zoveel gevoel voor humor ook, en zonder larmoyant te worden, geschreven (haar taalvermogen bleef intact) over hoe het is als iemand anders (ze noemt hem E.T.) in je brein is gekropen. ‘Alles wordt dubbel zo erg na een hersenbloeding. Ook je eigen afwijkingen. Ik wil mooi op tempo spreken tegen mensen die me allervriendelijkst aankijken. Maar ook weer niet te vriendelijk, dan ben ik weer zielig. Het is nooit goed.’ En dan volgt er sluipenderwijs ook nog een depressie.

Deodorant van de angst

kruisbeeld.png

  • Wie tegen het naakte in opstand komt, bewijst dat hij uit het paradijs is verdreven.

Weet u het nog? De ‘memorabele 14de december van het vorig jaar? Toen Nederland welhaast uit haar voegen barstte van trots. Omdat de 12-jarige Robbe van Hulst uit Den Bosch toch maar mooi uit de kast durfde te komen. “Dit is het moment dat ik helemaal mezelf kan zijn,” zo vertelde Robbe het ganse land. Dat kon toch mooi maar in ons vrije Nederland! Inmiddels staat Nederland – dankzij een paar ‘ketters’ – weer met beide benen op de grond.

“Waarom niet liever direct aan het kruis? Beter zou het zijn in één keer te sterven dan op een pijnbank steeds weer gekweld te worden.” Het zouden – na het lezen van de Nashville-verklaring – zomaar de gedachten kunnen zijn van menig homoseksueel, lesbienne of transgender. Zij voelen zich – terecht – hard bij, in en door het kruis gegrepen!

De Nashville-verklaring (Engels: Nashville Statement) is een document over het christelijk geloof, huwelijk en seksualiteit dat oorspronkelijk in 2017 in de Verenigde Staten is opgesteld. Met deze verklaring wilden de ondertekenaars, meest afkomstig uit orthodox en conservatief protestantse of evangelische kringen, een eenduidig conservatief christelijk geluid laten horen rond thema’s als homoseksualiteit, genderneutraliteit en transgenderisme.

De ondertekenaars spreken zich uit tegen lgbt-seksualiteit, transseksualiteit, het homohuwelijk, het gelijktijdig hebben van meer dan één liefdesrelatie, overspel en seksuele onreinheid. De verklaring stelt hier normen en waarden ontleend aan de Bijbel ten aanzien van seksualiteit en het belang van huwelijkstrouw tegenover.

Ons blazoen van vrijzinnigheid jegens vrije liefde voor iedereen en de vrijheid van relaties heeft met deze verklaring meer dan een flinke deuk opgelopen. In hedendaagse kruistocht van zogenaamd religieus geïnspireerde wisten zij  met militaire precisie de illusie van erkenning van ieder mens – ongeacht sekse of geaardheid – weg te nemen.

Ketter – in zijn specifieke betekenis – is een aanduiding voor een aanhanger van een ketterij, een leerstelling, die bewust en opzettelijk in tegenspraak is met datgene wat een bepaalde gemeenschap beschouwt als de fundamentele overtuiging.  Welnu, zoals ooit Calvijn het ‘ware’ gezicht van de Rooms-katholieke Kerk wist te ontmaskeren, zo ontmaskert de Nashville-verklaring het ware gezicht van een groep van zogenaamd Bijbelgetrouwen. Zij willen terug naar het huwelijk zoals God het (volgens hen) wil. Homoseksuelen, transgenders en seks buiten het huwelijk staan daarbij niet enkel in het verdomhoekje. Het is verderfelijk! Zij kunnen enkel getolereerd of verdragen worden wanneer zij zich tot het levenslang dragen van een kuisheidsgordel verplichten..

De eerste maand van het nieuwe jaar was kennelijk hét moment voor de opstellers om zelf kleur de bekennen en uit de kast te komen. Met de rode kleur van opwinding en opgeblazen van de wijn van de nieuwjaarsrecepties nog in het bloed, lieten zij harde geselslagen neerdalen op de ruggen van de ‘dommen’ die liefde voor hetzelfde geslacht of meerdere personen tegelijkertijd menen te moeten praktiseren.

De Nashville-verklaring voelt niet  meer of minder dan een openlijke bespotting dan wel verbranding van homoseksuelen, transgenders enzovoorts. En juist dat maakt dat de Nashville-verklaring naar mijn stellige overtuiging met de Bijbel niets van doen heeft. Wie op deze manier ‘bijbelgetrouw’ wil zijn, verraadt daarmee nu precies dat wat de Bijbel betoogt: gelijkheid, broederschap en naastenliefde.

Ooit vergeleek Calvijn zijn tegenstanders met iemand die toiletten schoonmaakt. Iemand die zijn eigen stank niet meer ruikt en vervolgens de spot drijft met mensen die hun neus dichtknijpen als ze bij hem in de buurt zijn. Welnu, de Nashville-verklaring leert ons dat wij ook vandaag de dag omringd zijn met zulke mensen. Figuren die vastgeroest zijn aan hun gewoonte. Of, zoals Calvijn het ooit schreef: “In hun eigen uitwerpselen zitten, terwijl ze geloven omgeven te zijn door rozen.”

Er is genoeg reden om te huilen en te klagen over de ‘mateloze leugens’ van de Nashville-verklaring. Daarover moeten wij onze mond openen. Opvattingen als die welke de Nashville-verklaring verkondigt zijn problematisch genoeg om het serieus te nemen, en actief te bestrijden. Tegelijkertijd denk ik dat wij over dit soort van  opvattingen slechts volmondig en luidkeels moeten lachen. Gewoon, omdat de ‘kruistocht’ van deze zichzelf bevredigende ‘kruisvaarders’ slechts de deodorant is voor de eigen angst en schaamte over seksualiteit, waarmee zij zelf kennelijk ruimschoots worstelen.  Of, zoals Robert Long het ooit eens zei: “Zo is het leven; veel deodorant zodat je de eigen stront niet ruikt.”

  • De auteur, Peter Paul J. Doodkorte, is als senior-adviseur verbonden aan Vondel & Nassau, een landelijk werkend adviesbureau voor sociaal domein en overheden.

Onze strijd

Onze strijd.png

  • Nos batailles

Een ontroerend portret van een vader die worstelt met de veeleisendheid van het alleenstaande vaderschap.

Olivier is teamleider in een distributiecentrum, en naast die drukke baan is hij nog actief voor de vakbond en staat hij dag en nacht klaar voor zijn collega’s.

De balans tussen zijn verantwoordelijkheden voor zijn gezin en werk raakt echter ruw verstoord als zijn vrouw Laura uit het niets verdwijnt. Olivier moet naast zijn veeleisende baan opeens ook de volledige zorg over zijn twee kinderen op zich nemen en nieuw evenwicht zien te vinden, terwijl hij moet leren om te gaan met een relatie die misschien wel voorgoed voorbij is.

Guillaume Senez is een Belgisch-Franse regisseur die al meerdere korte films op zijn naam heeft (La Quadrature du cercle, Dans nos veines) zijn eerste lange speelfilm Keeper werd op vele festivals vertoond (o.a. in Toronto, Locarno en Angers) en ontving meer dan twintig prijzen, waaronder meerdere publieksprijzen. Nos batailles is zijn tweede speelfilm, en was te zien in Cannes. De hoofdrol in zijn nieuwste film is voor Romain Duris, die een tijdlang probeerde als muzikant zijn brood te verdienen en per toeval in de acteerwereld belandde, maar eigenlijk geen acteur wilde worden. Inmiddels speelde hij in talloze films.

Verloren verbeelding

fanny &.png

  • Fanny & Alexander

Fanny & Alexander (1982) was de laatste bioscoopfilm van de Zweedse regisseur Ingmar Bergman (1918 – 2017).

Fanny & Alexander vertelt het verhaal van twee kinderen die uit hun warme nest vallen als hun moeder hertrouwt. Met de komst van hun stiefvader verliezen de kinderen hun recht op verbeelding. Fantaseren heet voortaan liegen, en liegen wordt streng bestraft. De menselijke levensweg mooi verfilmd, met al zijn momenten van treurnis en verlossing.

De olifant voor de kast!

roze olifant.png

  • Je hoeft niets te doen om te zijn wie je bent

Wat zijn wij een lekker tolerant volk he? Zo enorm geëmancipeerd ook. Fier op onze vrijheid van meningsuiting. Groots op onze democratie ook. Maar steeds vaker voelt dat alles als een laagje vals bladgoud. Want eigenlijk zijn wij helemaal zo tolerant niet, of zo geëmancipeerd, vrij in het uiten van onze mening of democratisch gezind. Het is vaak niet meer dan een wensdenken!

14 december 2018. Het is Paarse Vrijdag. Voor scholieren en studenten een dag om uit de kast te komen en seksuele diversiteit te vieren. Dat doen ze in een paars overhemd. De 12-jarige Robbe van Hulst kwam de avond ervoor bij zijn ouders uit de kast, en vertelde daar die vrijdagochtend al meteen over in het NOS Radio 1 Journaal.

Nederland – inclusief mijn persoon – ontplofte welhaast. Van trots en blijdschap. Dat dit kon. In een woord GEWELDIG. Daarom ook besteedden later die avond het Jeugdjournaal en het NOS Acht uur journaal er ook weer aandacht aan.

Al die blijdschap en trots, zo realiseerde ik mij in de loop van die dag en de dagen daarna, is mooi en wrang tegelijkertijd.

De homo-emancipatiebeweging boekte in de jaren ’70 en begin ‘80 succes, Mensen kwamen letterlijk uit de kast en gingen de straat op, men durfde dat gewoon. En zie waar wij vandaag de dag staan!

Immers, als wij zo overtuigd zijn van onze tolerantie en emancipatie, waarom dan is de ‘coming out’ van een twaalfjarige knul anno 2018 welhaast wereldnieuws? Kennelijk is het helemaal niet zo vanzelfsprekend. Vraagt het toch nog heel veel lef en moed om openlijk te zeggen dan wel te laten zien dat je bent wie en wat je bent.

Het is verdomd prettig dat kinderen als de 12-jarige Robbe zo eerlijk kunnen zijn. Veel meer nog echter verdienen zij respect voor het lef om dat wat kan ook te doen! Want wij mogen dan wel vinden dat ieder mens – ongeacht hun sekse – moet kunnen kouden van de persoon die voor hem of haar de ware is, ons doen en laten staat daarmee in schril contrast.

Het homo of lesbisch zijn is zo niet vanzelfsprekend, dat in menig radio- of televisieprogramma wel even aan de wereld verteld moet worden of iemand homo of lesbisch is. Vreemd is dat, zeker als je bedenkt dat van de andere gasten niet verteld wordt dat zij heteroseksueel zijn. Of misschien wel aseksueel.

Eigenlijk, zo denk ik, mogen wij pas echt trots zijn op onze verhoudingen tot elkaar, als onze geaardheid geen issue meer is. En dat kon best nog wel eens even duren!

Veertig jaar geleden waren er in hartje Amsterdam vrolijke demonstraties voor ‘flikkerij’. Het was toentertijd vrij nieuw dat homo’s zo openlijk en in zulke mate voor hun rechten streden. Nu, veertig jaar na dato moeten die demonstranten van toen paars van woede aanlopen als zij zien waar wij vandaag de dag staan met onze acceptatie en gelijke rechten voor homoseksuelen en lesbiennes. Goedbeschouwd zijn wij nog niet veel verder dan het stadium van progressieve tolerantie.

Wij verkeren in de fase van het toestaan van gedrag of personen die afwijken van de (onze) norm, ondanks dat de aanwezigheid van dit gedrag of die personen als negatief wordt ervaren of gezien. Nog altijd gaan wij uit van de heersende  status quo die oordeelt dat liefde voor hetzelfde geslacht eigenlijk toch wel vreemd of afwijkend is. En onderwijl kloppen wij, die de tolerantiemythe propageren, onszelf graag op de borst. Wij adverteren onze ruimhartigheid op alle platforms die wij maar kunnen bedenken. Waarbij onze kleingeestigheid ons belet te bevatten dat wij tegen jongens en meisjes als Robbe eigenlijk zeggen dat zij ons dankbaar moeten zijn. Omdat wij het hen toestaan om te zijn wie en wat zij zijn.

Ondanks jarenlang gevoerde strijd is er binnen onze samenleving nog altijd sprake van ongelijke ruimte voor lesbo’s, homo’s, biseksuelen en transgenders Door het op het podium zetten van Robbe legitimeren wij eigenlijk heel onwenselijk gedrag. Niet van Robbe, maar van wat hen die zich zien als de gevestigde orde. Zij degraderen  de “getolereerden” tot tweederangs ‘burgers’ die voor hun bestaansrecht en uitingsvrijheid afhankelijk zijn van de “onmetelijke goedheid” van hen die hen willen tolereren.

Jongens, meisjes, mannen en vrouwen, ongeacht hun sekse of geaardheid, horen niet gedoogd, niet toegelaten of “getolereerd” te worden. Zij dienen erkend te worden in wie en wat zij zijn. Zoals jij en ik erkend (willen) zijn. Alleen zo verjagen wij de olifant voor de kast!

  • De auteur, Peter Paul J. Doodkorte, is als senior-adviseur verbonden aan Vondel & Nassau, een landelijk werkend adviesbureau voor sociaal domein en overheden.

Op het eerste gezicht

angels.png

  • Twee engelen

Twee engelen waren op reis. Ze vroegen bij een rijke familie om onderdak. De familie deed onvriendelijk en gaf hun met tegenzin een slaapplaats in de schuur. Toen ze hun slaapplaats wilden klaarmaken, zag de oudste engel een gat in de muur en repareerde het zorgvuldig.

De volgende nacht vonden ze onderdak in het huis van een arme, maar gastvrije man en zijn vrouw. Zij deelden een bescheiden maaltijd met hun gasten en lieten de beide engelen zelfs in hun bed slapen. Toen ze de volgende dag wakker werden, zaten de arme boer en zijn vrouw vertwijfeld en verdrietig in de keuken, want hun enige koe die hen van melk voorzag, lag dood in de wei.

De jonge engel vroeg onderweg boos aan de oudere: “Waarom liet je dat zomaar toe? Bij de rijke boer repareerde je het gat in de schuur, maar bij de arme boer neem je zijn hele inkomen weg? Dat is toch niet rechtvaardig?”

“De dingen zijn niet zo, zoals je op het eerste gezicht denkt”, antwoordde de oudere engel. “De vorige nacht vond ik in het gat van de schuur een zak met goud. Om de rijke familie ervoor te behoeden dat ze nog hebzuchtiger en gieriger zouden worden, maakte ik het gat dicht, zodat ze het goud niet kunnen vinden. En deze nacht kwam de engel van de dood om de vrouw van de vriendelijke boer te halen; ik heb hem in plaats daarvan de koe gegeven. De dingen zijn niet zo, zoals je op het eerste gezicht denkt.”